013 - 536 65 55 info@kzoadvocaten.nl

Wat wolken voor de zon?

Als je sinds 2015 in Tilburg onder de naam Thuiszorg De Zonnestraal actief bent, is de vraag of je goed moet vinden dat 130 km verderop, in Hoofddorp om precies te zijn, dezelfde naam wordt gebruikt voor vergelijkbare diensten. Weliswaar is de kans vrijwel uitgesloten dat iemand in Hoofddorp gebruik wil maken van de diensten van een thuiszorgorganisatie in Tilburg, maar het geeft wel een hoop gedoe.

Hoe zat het ook al weer: op grond van artikel 5 van de Handelsnaamwet is het verboden een handelsnaam te voeren, “die vóórdat de onderneming onder die naam werd gedreven, reeds door een ander rechtmatig gevoerd werd, of die van diens handelsnaam slechts in geringe mate afwijkt, een en ander voor zover dientengevolge, in verband met de aard van beide ondernemingen en de plaats waar zij gevestigd zijn, bij het publiek verwarring tussen die ondernemingen te duchten is.”

Een hele mondvol, maar het draait allemaal om het verwarringsgevaar. Net als bij brandgevaar hoeft er niets te branden, er moet alleen sprake zijn van de kans op verwarring.

De Tilburgse Zonnestraal sleepte de Hoofddorpse Zonnestraal voor de rechter in Alkmaar. Los van een aantal andere verweren werd door de Hoofddorpers gesteld dat de afstand van 130 km in deze branche geen verwarring zou opleveren.

Daar leek de kantonrechter het wel mee eens te zijn, want zo zei hij: “Het gevaar voor directe verwarring is – gelet op de afstand tussen de ondernemingen – wellicht beperkt.

Maar er is ook zoiets als indirecte verwarring. Daarvan is volgens de kantonrechter sprake als er verondersteld kan worden dat er “een juridische of economische band tussen ondernemingen bestaat, bijvoorbeeld omdat men denkt met verschillende filialen van dezelfde onderneming van doen te hebben.”

Wat zegt vervolgens de rechter:

“… omdat beide ondernemingen precies dezelfde handelsnaam gebruiken en de aard van de ondernemingen overeenstemt (hetgeen tevens blijkt uit de handelsnaam zelf), is het gevaar voor indirecte verwarring reëel.”

Laat ons even verder kijken naar dat begrip ”indirecte verwarring”. Twee jaar  eerder  is door diezelfde rechtbank Noord-Holland – maar wel een andere rechter – geoordeeld:[1]

Nu beide ondernemingen zich toeleggen op zakelijke dienstverlening en deels in hetzelfde geografische gebied werkzaam zijn, is het gevaar voor indirecte verwarring, in die zin dat de ondernemingen door (potentiële) klanten in juridisch dan wel economisch opzicht aan elkaar gelieerd worden, reëel.

Het onderstreepte gedeelte is van cruciaal belang. Ook bij indirecte verwarring moet je wel kijken naar de geografische afstand. Immers, hoe groter de afstand, hoe kleiner het gevaar op directe maar ook indirecte verwarring.

De vraag is dus hoe groot de kans is dat een – bescheiden –  thuiszorgorganisatie in Tilburg economisch verbonden is met een bedrijf met dezelfde naam in Hoofddorp?

Om die vraag te beantwoorden, moet je kijken naar alle omstandigheden van het geval. Met name de grootte en bekendheid van de organisatie doen ertoe. Dat de Jumbo in Vaals vermoedelijk gelieerd is aan de Jumbo in Den Helder zal niemand verbazen. Maar dat een thuiszorgorganisatie in Tilburg economisch verbonden is aan een organisatie met dezelfde naam in Hoofddorp, ligt niet meteen voor de hand. Zo zou ik bakker van Iersel in Tilburg niet adviseren om een gelijknamige bakker in Hoofddorp te vragen om zijn naam te veranderen.

Dat grootte en bekendheid een rol spelen bij de beoordeling van het indirecte verwarringsgevaar zie je ook terugkomen in  het merkenrecht, overigens de bron van het verschil tussen directe en indirecte verwarring:[2]

4.23. Gezien de soortgelijkheid van de betrokken waren en diensten alsmede de overeenstemming tussen het merk en het teken en de bekendheid van het woordmerk acht de voorzieningenrechter in ieder geval indirect verwarringsgevaar aanwezig. Het in aanmerking komende publiek (zoals in 4.21 omschreven) zal vanwege die omstandigheden kunnen denken dat de diensten van WijKopenAutos gekoppeld zijn aan de diensten van Dealerdirect, dan wel dat WijKopenAutos en Dealerdirect op enigerlei wijze zijn verbonden.”

Ook in de literatuur wordt de nuance gezocht. Zo zegt hoogleraar Dirk Visser:

“Verder is, anders dan in het merkenrecht, de plaats van vestiging en het gebied waarin de beide ondernemingen actief zijn van belang; hoe meer overlap hoe groter de kans op verwarring.”. Zonder overlap in ‘bedieningsgebied’ is er geen gevaar voor verwarring.

De strijd is nog niet beslist, want De Zonnestraal in Hoofddorp heeft de zaak voorgelegd aan het gerechtshof in Amsterdam. Er zijn nog wel wat wolkjes aan de horizon voor de Tilburgse Zonnestraal. Wordt vervolgd dus.

[1] ECLI:NL:RBNHO:2017:6596.

[2] ECLI:NL:RBOVE:2018:2957. 

STEL EEN VRAAG AAN EEN ADVOCAAT

Spoorlaan 460
Postbus 9150
5000 HD Tilburg

T 013 - 536 65 55
F 013 - 536 84 20
E info@kzoadvocaten.nl

Social media

Je kunt ons ook volgen op de normale social media kanalen:

NIEUWSBRIEF

Meld je aan voor onze online nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.